Profesyonel handoff’un testi şudur: dosyayı teslim alan kişi senin bilgisayarına, masaüstü klasörlerine veya hafızana ihtiyaç duymadan projeyi açabiliyor mu; kullanılan asset ve fontların durumunu anlayabiliyor mu; onaylı final ile düzenlenebilir kaynak arasındaki farkı görebiliyor mu? Cevap evetse dosya teslim edilmiş demektir. Sadece .ai, .psd veya .aep göndermek çoğu projede yeterli değildir.
Handoff’un amacı dosya vermek değil, projenin devam edebilmesini sağlamaktır
Çalışırken tasarımcı birçok şeyi zihninde tutar: hangi PSD’nin güncel olduğu, hangi logo dosyasının kullanıldığı, linked görselin nerede durduğu, hangi fontun lisanslı olduğu, hangi export’un müşteriden onay aldığı. Teslim anında bu örtük bilgi dosya sistemine çevrilmezse proje başka bir bilgisayarda kırılmaya başlar.
Bu nedenle iyi handoff üç soruya cevap verir: “Düzenlenecek kaynak hangisi?”, “Kullanılan tüm bağımlılıklar nerede?” ve “Onaylı/final çıktı hangisi?”. Bunların yanına kısa bir bağlam notu ve versiyon bilgisi eklendiğinde karşı taraf dosyaları tahmin ederek değil, sistem üzerinden kullanır.
Kaynak dosya, asset ve final çıktıyı ayrı katmanlara böl
| Klasör | İçerik | Neden ayrı? |
|---|---|---|
| 01_SOURCE | AI, PSD, INDD, AE/Premiere proje dosyası gibi düzenlenebilir kaynaklar | Devam edecek kişinin hangi dosyayı açacağını netleştirir |
| 02_ASSETS | Linked görseller, video, audio, illüstrasyon, texture ve izin verilen font bağımlılıkları | Eksik link ve kayıp dependency riskini azaltır |
| 03_OUTPUT | Onaylı PDF, PNG, JPG, SVG, MP4 veya üretim çıktıları | Müşterinin doğrudan kullanacağı final dosyaları kaynaklardan ayırır |
| 04_REFERENCE | Brief, marka kılavuzu, teknik şartname veya gerekli referanslar | Projeyi devam ettirmek için gereken bağlamı korur |
| 05_README | Versiyon, yazılım, font/asset notları ve teslim açıklaması | Pakette sözlü bilgiye bağımlılığı azaltır |
Bu isimler zorunlu değildir; önemli olan katmanların karışmamasıdır. Örneğin motion projesinde OUTPUT klasörü “master render / social variants / preview” diye ayrılabilir. Web arayüz işinde SOURCE yerine Figma bağlantısı ve export asset’leri olabilir. Yapı projenin doğasına uyar, ama “kaynak” ile “kullanıma hazır çıktı” arasındaki çizgi görünür kalır.
Linked dosyaları paketle: Kaynak dosyanın açılması tek başına yeterli değil
Illustrator ve InDesign gibi uygulamalar dışarıdaki görsellere link verebilir. Tasarım senin bilgisayarında kusursuz görünürken karşı tarafta “missing link” uyarısı çıkmasının nedeni çoğu zaman bu bağımlılıkların dosyanın yanında taşınmamasıdır. Adobe Illustrator’ın Package özelliği linked graphics’i paket klasörüne kopyalayabilir, ayrı Links klasöründe toplayabilir ve bağlantıları paket konumuna yeniden yönlendirebilir.
InDesign’ın güncel Package akışı da benzer biçimde belge, linked graphics, fontlar ve report toplayabilir; Adobe ayrıca package öncesi preflight ile missing font/link gibi problemleri çözmeyi önerir. Buradaki ana fikir uygulamanın “Package” özelliğini kullanmak değil, teslim edeceğin projenin dış bağımlılıklarını bilinçli şekilde tespit etmektir.
- Eksik linkleri sıfırla
Package işleminden önce Links panelinde kayıp/değişmiş asset uyarısı kalmamalı.
- Gereksiz asset’i çıkar
Artık kullanılmayan 4 GB’lık video veya eski fotoğraf klasörünü sırf projeye yakın duruyor diye teslim etme.
- Relative/packaged bağlantıyı test et
Paketi farklı bir klasöre taşı ve kaynağı yeniden aç; proje senin eski disk yolunu aramamalı.
- Embed kararını bilinçli ver
Her şeyi embed etmek kolaylık sağlar ama dosya büyüklüğünü ve güncelleme davranışını değiştirir. Projenin devam yöntemiyle uyumlu karar ver.
Font dosyası göndermek otomatik olarak serbest değildir
En kritik handoff hatalarından biri, projede kullanılan tüm font dosyalarını lisansına bakmadan ZIP’e koymaktır. Adobe Illustrator bile Package sırasında font kopyalama seçeneğinin yanında, fontu kopyalama izninin lisans sözleşmesinden kontrol edilmesi gerektiğini açıkça belirtir. Fontun bilgisayarında lisanslı olması onu müşteriye yeniden dağıtma hakkı verdiği anlamına gelmez.
Teslim stratejisi font lisansına göre değişebilir: font dosyası dağıtıma izin veriyorsa paketlenebilir; karşı tarafın kendi lisansını edinmesi gerekiyorsa font adı/sürümü ve satın alma/aktivasyon yolu README’de yazılır; editable text gerekmeyen logo gibi sınırlı çıktılarda kontrollü outline düşünülebilir. Fakat bütün bir editoryal veya UI sistemini sırf lisans problemi yaşamamak için kör biçimde outline etmek düzenlenebilirliği yok edebilir.
Dosya adlandırma: final_final2 yerine karar okunabilmeli
İyi dosya adı yalnız düzenli görünmez; karar bilgisi taşır. Proje adı, içerik/placement, varyant, dil, boyut ve gerekiyorsa versiyon/tarih gibi gerçekten ayırıcı bilgiler dosya adına kontrollü biçimde yansıtılabilir. Her şeyi eklemek de doğru değildir; isimler makine seri numarası kadar karmaşık olmamalı.
| Belirsiz | Daha açıklayıcı |
|---|---|
| KJ_final_v2son.aep | tyt-news-lower-third-master-v07.aep |
| logo2.png | brand-logo-horizontal-white-rgb-2000w.png |
| sunum_final.pdf | campaign-presentation-client-approved-2026-08.pdf |
| render_yeni.mp4 | launch-film-16x9-tr-master-h264-v04.mp4 |
Versiyonlama için “son / en son / final final” gibi semantik olmayan kelimeler yerine v01, v02 gibi sıralı numara ve onay durumunu ayrı bir etiket olarak kullanmak daha okunurdur. “client-approved” gerçekten onaylandıysa yazılır; her export’a “final” eklenmez.
README teslim notu 2 dakikada yazılır, saatlerce soru azaltır
Karmaşık olmayan projede README.txt veya kısa PDF yeterlidir. Amaç yeni bir kullanım kılavuzu yazmak değil, paketin kritik varsayımlarını görünür hale getirmektir. Özellikle proje başka tasarımcıya, ajansa veya müşterinin in-house ekibine devrediliyorsa bu dosya teslimin en yüksek getirili parçalarından biridir.
- Proje adı ve teslim tarihi
- Onaylı ana çıktıların listesi
- Açılması gereken ana kaynak dosya
- Kullanılan uygulama/sürüm bilgisi gerekiyorsa
- Eksik bırakılmaması gereken font/plug-in/codec bağımlılıkları
- Font ve stock/asset lisansının kime ait olduğu veya yeniden edinme notu
- Bilerek editable bırakılmayan/outline edilmiş öğeler
- Renk profili, frame rate, PDF standardı veya üretim gibi kritik teknik notlar
- Bilinen açık madde varsa açıkça belirtilmesi
- İletişim / sorumlu kişi
Editable source ile “müşterinin kullanacağı final” aynı şey değildir
Bir işin kaynak dosyasını devretmek, final çıktıyı kullanıma hazır hale getirmeyi ortadan kaldırmaz. Müşteri logoyu Illustrator açarak kullanmamalı; uygun SVG/PNG/PDF çıktısını bulabilmeli. Motion işi teslim alan kişi yalnız .aep değil, onaylı master render ve gerekli sosyal varyantları da görebilmeli. Baskı işi ise source yanında doğru PDF çıkışına sahip olmalı.
Bu ayrım arşivleme açısından da değerlidir. Yıllar sonra proje yeniden açıldığında, “o gün gerçekten hangi dosya yayına gitti?” sorusunun cevabı OUTPUT/APPROVED katmanında bulunur. Source dosyasının son kaydedilme zamanı, otomatik olarak yayınlanmış/üretilmiş final olduğu anlamına gelmez.
Teslimden önce recipient test yap
- Paketi yeni bir klasöre kopyala
Eski çalışma yoluyla bağını kopar ve ZIP’ten çıkmış gibi davran.
- Ana source’u aç
Missing link, missing font, offline footage veya plugin uyarılarını kaydet ve çöz.
- Final output’ları aç
PDF, video, PNG/SVG gibi dosyaların bozulmadığını ve doğru sürüm olduğunu doğrula.
- README’den ilerle
Bir başka tasarımcı yalnız bu notu okuyarak projenin yapısını anlayabilir mi kontrol et.
- ZIP’i son kez yeniden oluştur
Test sırasında eklediğin gereksiz cache/temp dosyalarını temizle; paketi teslim edilecek temiz halinden sıkıştır.
Profesyonel handoff kontrol listesi
- Tek bir ana kaynak dosyanın hangisi olduğu açık mı?
- Kullanılan linked image/video/audio asset’lerin tamamı erişilebilir mi?
- Missing link/font uyarıları çözülmüş mü?
- Fontların yeniden dağıtım lisansı kontrol edildi mi?
- Gerekli olmayan cache, proxy, eski revision ve test export’ları çıkarıldı mı?
- Onaylı final output’lar source’dan ayrı klasörde mi?
- Dosya adları içerik, varyant ve versiyon bilgisini taşıyor mu?
- README/teslim notu kritik dependency ve teknik ayarları açıklıyor mu?
- Paket başka klasöre taşınıp source yeniden açılarak test edildi mi?
- Teslim edilen ZIP/cloud klasörü gerçekten son kontrol edilen paket mi?